با درود
پرسشگر ارجمند توافقات حاصله حائز اهمیت است
اگر تابع قانون کار باشید که بنظر میباشید حقوق و مزایای شما کاملا از طریق اداره کار قابل پیگیری و مطالبه است اقدام نمایید ابتدا باید در دفاتر پیشخوان احراز هویت شوید سامانه روابط کار نیز ثبت نام کنید دادخواست تخصصی تنظیم گردد
عدم تادیه بیمه دو تا ده برابر نیز جریمه دارد بیمه کارگر نیز باید در حق تامین اجتماعی تأدیه گردد.
از طریق اداره تامین اجتماعی پیگیری کنید ۱۴۲۰
تحلیل حقوقی
۱. جایگاه حقوقی شما
شما به عنوان سرایدار و همسرتان به عنوان پرستار، صرف نظر از تنظیم قرارداد کتبی، رابطه کارگری و کارفرمایی با مالکین داشتهاید (مستند به ماده ۱ قانون کار: هر شخص در مقابل دریافت مزد، کارگر است). سکونت شما در ملک جزو مزد غیرنقدی محسوب میشود (ماده ۳۶ قانون کار)، نه اجاره رایگان. بنابراین، اخراج یکطرفه و بدون تشریفات قانونی (اخطار قبلی، تعیین تکلیف حقوق معوقه، سنوات و بیمه) ممنوع و غیرقانونی است.
۲. وضعیت دو برگه اجارهنامه (کلیدی ترین نکته)
شما به صراحت گفتید: «بدون اینکه به ما بده امضا گرفتن». این عبارت در رویه قضایی، دو احتمال قوی دارد:
· احتمال اول (فقدان قصد واقعی): شما برگه را بدون مطالعه و با اغفال (فریب) امضا کردهاید. در این صورت، به استناد ماده ۱۹۰ قانون مدنی که قصد و رضای حقیقی را شرط صحت معامله میداند، و ماده ۱۹۹ قانون آیین دادرسی مدنی که دادگاه را موظف به کشف اراده واقعی میکند، آن اجارهنامه باطل و بیاعتبار است.
· احتمال دوم (عدم استیفای نسخه): شما برگه را امضا کردهاید اما یک نسخه از آن دریافت نکردهاید. در این صورت، تنظیم سند بدون تسلیم نسخه به متعهد، نقض تشریفات قانونی است و دادگاه نسبت به مفاد آن با تردید جدی مواجه میشود.
نتیجه عملی: این دو برگه در دادگاه علیه شما قابل استناد نیستند و اهرم فشار موثری برای مالک نخواهند بود.
۳. اجرتالمثل و ادعای مالک
همانطور که به درستی تذکر دادید، اجرتالمثل را مالک میتواند از متصرف (در صورت غاصب بودن) مطالبه کند، نه برعکس. شما با اذن مالک (به عنوان کارگر) در ملک ساکن هستید، پس غاصب نیستید. بنابراین مالک هیچ حقی برای مطالبه اجرتالمثل از شما بابت ۱۲ سال گذشته ندارد. بلکه شما میتوانید اجرتالمثل ایامی که بابت سکونت، مزد نقدی دریافت نکردهاید، از مالک مطالبه کنید (به عنوان بخشی از مزد معوقه). توضیح آنکه در حقوق کار ایران، مسکنی که کارفرما در اختیار کارگر قرار میدهد، یکی از مصادیق «مزد غیرنقدی» محسوب میشود.
به عبارت دقیقتر، در حقوق کار ما، مزد فقط به پول نقد خلاصه نمیشود. در ماده ۳۶ قانون کار آمده است که مزد (حقالسعی) میتواند به صورت نقدی یا غیرنقدی و یا ترکیبی از هر دو پرداخت شود.
با این تعریف، سکونت رایگان در محل کار، خود یکی از بارزترین مصادیق «مزایای غیرنقدی» است. فهرست این مزایا شامل کمک هزینه مسکن، خواربار و... میشود. اگر کارفرما این مزایا را نپردازد یا آنها را به عنوان بخشی از مزد در نظر نگیرد، معادل ریالی آنها در حکم حقوق معوقه کارگر محسوب میشود.
بنابراین، عبارت مذکور دقیقاً به این اصل حقوقی اشاره دارد که ارزش ریالی مسکنی که در این سالها به عنوان بخشی از مزدتان در اختیار داشتهاید، از جمله مطالبات معوق شما از کارفرماست. این حق شماست که با استناد به قانون کار، آن را مطالبه کنید.
۴. حقوق مالی قابل مطالبه شما از مالکین (با نرخ روز)
با استناد به قوانین کار و مدنی، شما موارد زیر را میتوانید در دادگاه مطالبه کنید:
· بیمه ۱۲ سال گذشته (ماده ۱۴۸ قانون کار) همراه با ۳۰ درصد جریمه تأخیر.
· سنوات (پاداش پایان خدمت) معادل ۱۲ ماه آخرین حقوق (ماده ۲۴ قانون کار).
· حقوق و مزایای معوقه (برای خودتان به عنوان سرایدار و همسرتان به عنوان پرستار) به نرخ روز و بر اساس آخرین مزد مصوب سالانه.
· مزد ایامی که بابت سکونت در ملک، از مزد نقدی شما کسر شده (در صورت اثبات با شهادت شهود).
۵. اقدام فوری شما در برابر اخراج غیرقانونی
· به هیچ عنوان ملک را تخلیه نکنید مگر با حکم قطعی دادگاه و اجرائیه قانونی.
· به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی (اداره کار) محل ملک مراجعه و شکایت خود را با موضوع «اخراج غیرقانونی، عدم پرداخت حقوق، سنوات و بیمه» ثبت کنید. این شکایت عموماً سریعتر از دادگاه حقوقی رسیدگی میشود.
· همزمان، میتوانید در دادگاه عمومی حقوقی دادخواست «الزام مالکین به تنظیم سند اجاره به نرخ کارشناسی» یا در صورت تمایل به ترک ملک، «الزام به پرداخت کلیه حقوق قانونی» تقدیم کنید.
۶. هشدار درباره عدم اقدام فوری
تعلل شما در طرح شکایت، به ضررتان تمام خواهد شد، زیرا مالکین احتمالاً به زودی با استناد به همان اجارهنامههای بیاعتبار، درخواست «خلع ید» و «اجرتالمثل از زمان اتمام قرارداد» خواهند کرد. پیشدستی شما در اداره کار، پرونده را به نفع شما معکوس میکند.
جمعبندی و توصیه نهایی
شما در موقعیت حقوقی ضعیفی قرار ندارید. برعکس، با توجه به سابقه ۱۲ ساله و فقدان مدارک قانونی معتبر علیه خود، دست بالا را دارید. مهمترین اصل: تا زمان صدور رأی قطعی و ابلاغ اجرائیه، از ملک خارج نشوید. در غیر این صورت، عملاً حق سکونت خود را از دست خواهید داد و اثبات غاصب نبودن، پس از تخلیه، دشوارتر خواهد شد. در اسرع وقت با یک وکیل کار و ملکی مشورت کنید و شکایت خود را در اداره کار ثبت کنید.