در مورد چکهای برگشتی به دلیل بازارخرابی (کسر موجودی)، اقدامات قانونی و امکان بازداشت یا اعسار به شرح زیر است:
1. ابلاغ چک برگشتی و قرار تامین خواسته
پس از ابلاغ دادخواست، بهمحض برگشت خوردن چک، دارنده چک میتواند تقاضای توقیف اموال یا بازداشت شما را کند (ماده 23 قانون صدور چک).
در صورت درخواست بازداشت، قاضی میتواند قرار بازداشت موقت صادر کند (معمولاً برای چکهای با مبالغ بالا یا سابقهی متعدد چک برگشتی).
اما در برخی موارد، قاضی ممکن است به جای بازداشت، توقیف اموال یا قسطبندی را بپذیرد.
2. اعسار و تقسیط
اگر توانایی پرداخت یکجا را ندارید، میتوانید دادخواست اعسار بدهید و تقاضای قسطبندی کنید.
در صورت اثبات اعسار، دادگاه میتواند حکم به پرداخت اقساطی دهد و از بازداشت جلوگیری کند.
اما اگر قبل از اثبات اعسار، قرار بازداشت صادر شود، ممکن است موقتاً بازداشت شوید تا وثیقه یا کفیل ارائه دهید.
3. اقدامات فوری برای جلوگیری از بازداشت
تماس با دارنده چک: توافق برای پرداخت بخشی از مبلغ یا ارائه تضمین (سفته، چک جدید) ممکن است از شکایت کیفری جلوگیری کند.
ارائه درخواست اعسار فوری: حتی قبل از ابلاغ، میتوانید با مشاوره وکیل، مدارک اعسار (عدم داشتن درآمد یا مال) را جمعآوری کنید.
درخواست وثیقه یا کفیل: اگر بازداشت شدید، با معرفی وثیقه (ملک، سفته) یا کفیل میتوانید آزاد شوید.
4. تفاوت چک کیفری و حقوقی
اگر چک برای تضمین یا پرداخت دین آینده صادر شده باشد، ممکن است جنبه کیفری نداشته باشد (مگر اینکه ثابت شود قصد کلاهبرداری وجود داشته).
در این حالت، پرونده فقط حقوقی است و بازداشت صورت نمیگیرد.
توصیه:
فوری با یک وکیل چک مشورت کنید تا با بررسی دقیق پرونده، بهترین راهکار (اعسار، توافق، دفاع از کیفری بودن چک) را انتخاب کنید.
اگر مدارک اعسار (فقر مالی، بدهی زیاد، عدم درآمد ثابت) دارید، سریعتر اقدام کنید.
در صورت نیاز به راهنمایی بیشتر، میتوانید جزئیات بیشتری (تعداد چکها، مبلغ، سابقه برگشتی) را ذکر کنید.